جدال دامداران و کشاورزان با خشکسالی

نویسنده مطلب
Average: 4 (2 votes)
این محتوا چه جامعه هدفی را دنبال می کند؟
ملی

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی خراسان رضوی: بر اساس پیش بینی ها به دلیل کاهش بارندگی ها دراستان ۵۵ درصد درگندم و ۵۲ درصد در جو کاهش تولید وجود خواهد داشت
خراسان رضوی در شرایطی که تمام کشور با اترات خشکسالی روبه رو است، به گفته آمارها و شواهد موجود، مثل بسیاری از مناطق کشور تابستان سختی را در شهرها و روستاهای خود در پیش دارد۔ تابستانی خشک که هنوز از راه نرسیده کشاورزان و دامداران را جان به لب کرده است۔ دامداران یکی پس از دیگری به دام هایی که دیگر قادر به تامين علوفه آنها نيستند چوب حراج می زنند و کشاورزان دیم کار از بارش باران ناامیدند و امسال قرار نیست محصول چندانی دستشان را بگیرد۔ معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهادکشاورزی خراسان رضوی درباره این کاه ش محصول به ایسنا گفته است: «بر اساس پیش بینی ها به دلیل کاهش بارندگی ها در استان ۵۵ درصد در گندم و ۵۲ درصد در جو کاهش تولید وجود خواهد داشت۔ خراسان رضوی همواره رتبه اول تولید جو در کشور را داشته و ۱۴ درصد جو کشور را تولید می کند۔ اما بر اساس پیش بینی های سال جاری توليد جو در استان ۲۵۰ هزار تن خواهد بود که ۵۲ درصد کاهش تولید را نسبت به سال قبل نشان می دهد۔» به گفته غلامحسین ساربان: «دامداران هم امسال غافلگیر شدند۔ آنها هر سال
کاهش بارندگی ها در سال آبی جاری به مشکلاتی که در نتیجه کمبود آب در نقاط مختلف وجود داشت دامن زده و به گفته مسثولان تابستانی سخت را در کشور از نظر تامین آب رقم خواهد زد. موضوعی که مصادیق آن درهرگوشه از کشوربه شکلی نمایان شده است؛ در برخی شهرها کاهش ذخیره سدها مسئله اصلی است و در منطقه ای دیگر بحران در حوزه کشاورزی و در بعضی نقاط دامداران با این مسئله دست به گریبانند۔ خشکسالی امسال اما دامنه دارتراز این است و برخی شهرها و روستاها را با تنش آبی و مشکل در تامین آب
از علوفه مراتع استفاده می کردند، اما امسال به دليل خشکسالی اين علوفه از دست رفت۔ به همين دليل قیمت نهاده های دامی به شدت افزایش پیدا کرد » همین موضوع باعت شده تا مردم به فروش دام های خود روی آورند یکی از دامداران استان به ایلنا گفته است: «مردم دام ها را با قیمت خیلی پایین می فروشند چون آذوقه ندارند، اراضی جو و حتی گندم در روستاها مورد چرای دام قرار گرفته، وقتی این مزارع تبدیل به چراگاه می شود حتی برای نان خودمان در آینده مشکل پیدا می کنیم» اما موضوع خشکسالی تنها کشاورزان و دامداران را درگیر نکرده شهرها و روستاها نیز برای تامین آب شرب با مشکلات جدی مواجه هستند۔ ۱۸ سال است که خراسان با خشکسالی دست و پنجه نرم می کند، اما همچنان خبری از طرح و برنامه ای بلندمدت برای کاهش بحران در این استان نیست و همچنان کاهش بارش ها می تواند ایجاد بحرانی جدی در زمینه تامین آب موردنیاز مردم ایجاد کند۔ اواخر فروردین بود که مدیرعامل شرکت آب وفاضلاب خراسان رضوی اعلام کرد: «۲۴۰ روستای استان در تابستان امسال با مشکل کمبود آب آشامیدنی مواجه خواهند
بود» سال گذشته هم حدود ۳۰۰ روستای استان با کمبود آب مواجه بودند و اهالی چشم به راه رسیدن تانکرها برای آب رسانی می ماندند و امسال هم بسیاری از روستاهای استان قرار است آب موردنیاز خود را در تابستان از طریق تانکرهای آب رسانی تامین کنند۔ سید ابراهیم علوی چند ماه پیش از اعلام این خبر گفته بود: «با برنامه ریزی های انجام شده، در سال ۱۴۰۱ چیزی به نام روستای با کمبود آب در این استان نخواهیم داشت» بدون وجود زیرساخت های لازم چنین وعده ای از سوی مدیرعامل آب وفاضلاب برای یک سال آینده در خوشبینانه ترین شکل، تنها با به انجام رسيدن پروژه جنجالی انتقال اب دريای عمان و يا حفر چاه های جدید می تواند اجرایی شود۔ امری که نشانی از نگاه بلندمدت در حوزه مدیریت صحیح منابع آب با نگاه به مسائل محیط زیستی در آن دیده نمی شود۔ حفر بی رویه چاه در مناطق مختلف استان باعت شده تا امروز این استان در زمینه وضعیت بحرانی منابع زیرزمینی رتبه اول را داشته باشد، در حالی که روزگاری قنات های بیشمار در مناطق مختلف آن کمبود آب در این استان کم آب را کنترل می کردند۔
میزان گردشگران در اردیبهشت ماه امسال در فارس نسبت به دو سال گذشته ۱۰۰ درصد کاهش یافته است. به گزارش ایلنا، براساس آخرین آمار رسمی اعلام شده، گردشگری کشور ۲۲ هزار میلیارد تومان از کرونا متضرر شده است۔ رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان فارس می گوید: « بیش از۷۰ درصد دفاتر گردشگری فارس در تعطیلی کامل به سرمی برند۔» محمود فخری با اشاره به اینکه ممنوعیت سفرهای سیاحتی در اردیبهشت ماه باعث شد تا گردشگری به صورت کلی وجود نداشته باشد، می گوید: «ممنوعیت سفر در اردیبهشت ماه که نتیجه بی برنامگی دولت در رها کردن سفرهای مردم در فروردین ماه بود و باعت شد مسافرت و ورود افراد به استان تحت تاثیر کرونا قرار بگیرد تا مهم ترین ماه سال برای سفر به فارس مناسب نباشد۔»
اگرچه گردشگری در دیگر کشورها روز به روز بهتر می شود اما آن طور که رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان فارس می گوید: « این اتفاق در ایران رخ نمی دهد و گردشگری ایران روز به روز رو به زوال است به طوری که طی چند ماه
بخش تورهای مسافرتی نداشته اند۔ در صورتی که وضعیت کرونا بهتر شود و دفاتر خدمات گردشگری بتوانند فعالیت شان را آغاز کنند می توان در خرداد ماه انتظار رونق گردشگری در استان را داشت»
فخری به بیکاری حدود۶۰ الی ۷۰ درصد پرسنل دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری اشاره می کند و می گوید: «بسیاری از دفاتر مسافرتی و گردشگری استان در حالت تعطیل و یا نیمه تعطیل قرار دارند و بعضی از دفاتر مسافرتی که در گذشته با ۴۰ پرسنل از ۸ صبح تا ۸ شب
فعالیت می کردند با شیوع کرونا و مشکلات ناشی از آن فعالیت شان از ۸ صبح به ۱۳ عصر کاهش و تعداد نیروها نیز از ۴۰ نفر به ۵ پرسنل کاسته شده است. افرادی که از دفاتر خدمات گردشگری بیرون می زنند به مشاغلی رو می آورند که هیچ ارتباطی به گردشگری ندارد و عملا فعالیت و آموزش هایی که درسال های گذشته کسب کرده اند را از دست می دهند۔» تا اسفندماه ۹۹ نزدیک به دو سوم نیروی شاغل درهتل ها و دفاتر خدمات گردشگری که بیشتر آنها را زنان تشکیل می دادند همچنان بیکارند.
خراسان رضوی با شش هزار و ۸۸۲ رشته قنات، رتبه نخست را از لحاظ دارا بودن قنات در ایران دارد و از طرفی نمونه ای تاریخی از شیوه مدیریت صحیح آب را در خود دارد که هیچ یک به عنوان الگویی موفق مورد توجه قرار نگرفته است۔ قدیمی ترین قنات جهان («قصبه گناباد) در جنوب خراسان رضوی، نمادی از مدیریت آب در منطقه ای خشک و کم آب است۔ قناتی که قرن هاست بدون آسیب به طبیعت و یا اجرای پروژه های پرهزینه ای که جز تامین منافع عده ای خاص، سود دیگری ندارد همچنان زنده است۔ در سال های اخير اما نه تنها برای توسعه قنات ها و بهره برداری از انها اقدامی موثر انجام نشده، حفر بی رویه چاه های غیرمجاز که نتیجه نگاه های کوتاه مدت مدیریتی است، قنات ها را یکی پس از دیگری از بین برده و حالا بخش عمده این استان را که روزکاری صددرصد آب موردنیاز روستاهای آن از قناتها تامین می شد با تنش آبی مواجه کرده است۔ توسعه شهری از سویی، افزایش واحدهای صنعتی در استان از سوی دیگر و حفر چاه های غیرمجاز در حریم قنات ها مواردی هستند که باعث کم جان شدن این رگه های حیات بخش در سراسر استان شده اند۔ قنات هایی که
روزگاری منشا شکل کیری شهرها بودند حالا با توسعه همان شهرها در حال نابودی هستند۔ هر چند به گفته مدیران حوزه آب در استان اعتباراتی برای احيا این قنات ها در نظر گرفته می شود، اما روند توسعه و همچنین حفر چاه ها در حریم قنات ها سرعتی به مراتب بیشتر از روند احيا این پدیده های تاریخی دارد که نتیجه تدبیر انسان برای مدیریت آب در به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی: « خراسان رضوی از لحاظ وضعیت منابع آبهای زیرزمینی در سطح کشور بحرانی ترین وضعیت را دارد و این در حالی است که در شرایط خشکسالی ۹۵ درصد از آب استان (کل روستاهای استان به جز ساکنان بخشی از شهرستان های قوچان و زاوه) از طریق منابع زیرزمینی تامین می شود» به گفته علوی هم اکنون: «هزار روستای بالای ۲۰ خانوار در مرز تنش ابی قرار دارند و باید با اقدامات اصلاحی و تقویت منابع آبی از شرایط فعلی خارج شوند»
آذر زرين عضو هیات علمی گروه جغرافیای دانشگاه فردوسی مشهد به خبرگزاری ایرنا گفته است: «طبق پیش بینی ها بر اساس داده های تغییر اقلیم تا سال ۲۰۳۰ میلادی در مشهد به سمت خشکسالی می رويم هرچند اينها احتمال است و عدم قطعیت دارد با این وجود حتی اگر درصد کمی هم واقعیت داشته باشد باید مناطق را شناسایی و برنامه مدون عملیاتی برای آنها داشته باشیم۔» زرین معتقد است: « تهیه برنامه جامع مدیریت ریسک اقلیمی برای استان و کل کشور، تدوین برنامه عملیاتی آمادگی در برابر رخدادهای اقلیمی، تدوین برنامه سازگاری با تغییر اقلیم در سطح منطقه ای و تهیه، تنظیم و به روزرسانی برنا مه تقویم ک .. ۰۰ ۰ شرا رط ۰+ يد اقلیم از جمله کارهایی است که باید برای مدیریت خشکسالی انجام شود۔» آمارهای رسمی می گویند بارندگی در سال آبی جاری در استان های سیستان و بلوچستان، کرمان و هرمزگان بیش از ۷۵ درصد، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، سمنان، قم، فارس و بوشهر بین ۰ تا ۷۵ درصد کاهش یافته است۔ معنای این آمار خشکسالی شدید است اما در استان هایی مثل خراسان رضوی که درصد بالایی از آب موردنیاز آنها از منابع زیرزمینی تامین می شود، حکم زنگ خطر و آغاز تنش آبی را دارد۔ در همين رابطه رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از اختصاص سه هزار و ۰ میلیارد تومان برای رفع تنش ابی استان های کشور خبر داده و تاکید کرده که تبعات منفی خشکسالی که موجب کاهش تولیدات در بخش کشاورزی شده باید مورد توجه جدی قرار بگیرد زيرا امنیت غذایی مردم به این موضوع گره خورده است.۔ اما روستاهای خراسان سال هاست با مشکل جدی در زمینه تامين آب مواجه هستند و هر سال مسئولان از کنار آمار روستاهای درگیر با تنش آبی که با تانکر به آنها آب رسانی می شود، عبور می کنند تا شاید روزی با تنها راهکاری که به ذهنشان می رسد، آب دریای عمان را به زمین های تشنه خراسان برسانند۔
بر اساس پیش بینی ها به دلیل کاهش بارندگی ها در استان ۵۵ درصد در گندم و ۵۲ درصد در جو کاهش تولید وجود خواهد داشت دامداران هم امسال غافلگیر شدند۔ آنها هر سال از علوفه مراتع استفاده می کردند، ‎N‏
تهیه برنامه جامع مدیریت ریسک اقلیمی برای استان و کل کشور، تدوین برنامه عملیاتی آمادگی در برابر رخدادهای اقلیمی، تدوین برنامه سازگاری با تغییر اقلیم در سطح منطقه ای و تهیه، تنظیم و به روزرسانی برنامه تقویم کشت تحت شرایط تغییر اقلیم از جمله کارهایی الست که باید برای مدیریت خشکسالی انجام شود



افزودن نظر

متن ساده

  • No HTML tags allowed.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
  • Lines and paragraphs break automatically.